Klima ve Soğutma Bakır Borusu Hangi Telle Lehimlenir? Bakır, Gümüş ve Fosforlu Tel Seçimi

Klima bakır borusu hangi yöntemle birleştirilir?

Klima ve soğutma sistemlerinde bakır borular sert lehimle (brazing) birleştirilir. Sert lehim, bakırın erime sıcaklığının altında, yaklaşık 600–850 °C bölgesinde yapılır; tel kılcal etkiyle birleşim aralığına çekilir ve sızdırmaz, dayanıklı bir bağ oluşturur.

Bakır-bakır birleştirmede hangi tel kullanılır?

Bakır-bakır bağlantılarda fosforlu bakır kaynak teli tercih edilir. Fosfor, bakır üzerindeki oksidi kendisi temizler (kendinden dekapanlı), bu yüzden ayrıca dekapan gerekmez. Bazı alaşımlar gümüş içerir (%2, %5, %15 gibi); gümüş oranı arttıkça tel daha akıcı ve daha sünek olur.

Bakırı pirinç, çelik veya vanaya birleştirirken hangi tel kullanılır?

Fosforlu bakır teller demir, çelik ve nikel içeren parçalarda kırılgan fosfür oluşturarak bağlantıyı zayıflatır. Bu nedenle bakır-pirinç, bakır-çelik ve vana bağlantılarında gümüşlü kaynak teli ve dekapan kullanılır.

Soğutma borusu lehimlerken azot neden akıtılır?

Boru içi ısıtıldığında oksijenle temas eden bakır yüzeyde siyah oksit (kurum) oluşur. Bu pullanma, sistem içine dökülüp kompresör, kapiler boru ve genleşme valfini tıkayabilir. Lehim sırasında içeriden düşük basınçlı azot akıtmak bu oksit oluşumunu önler.

Klima borusu lehim işlemi adım adım nasıl yapılır?

1. Boru uçlarını düz kesin, çapakları alın, iç ve dışını temizleyin.
2. Borunun bir ucunu genişletip (muf) diğerini içine geçirin; birleşim aralığı çok dar olmalı.
3. Gerekirse dekapan sürün.
4. İçeriden azot akıtmaya başlayın.
5. Alevi parçaya (tel yerine) tutun; önce boruyu, sonra muf bölgesini eşit ısıtın.
6. Bakır kızıl-donuk renge ulaşınca teli birleşime dokundurun; tel kılcal etkiyle içeri çekilir.
7. Telin birleşimin çevresini tamamen doldurduğunu görünce alevi çekin.
8. Soğuyana kadar boruyu hareket ettirmeyin; suya batırmayın.
9. Sızdırmazlık için azot basınç testi, ardından vakumlama yapın.

Alev ve ısı nasıl ayarlanmalı?

Alev hafif nötr veya hafif karbonlu olmalı; çok oksitleyici alev bakırı bozar. Isıtma büyük hacimde ve eşit yapılmalı; yalnızca telin eridiği noktayı değil parçanın tamamını ısıtın.

Hangi hatalar kaçaklara neden olur?

• Boru içinde azot akıtmamak veya yetersiz akıtmak
• Telin alevle erimesi (parçanın yeterince ısınmaması)
• Birleşim yüzeylerinin yağlı veya oksitli olması
• Fosforlu telin çelik veya pirinç bağlantıda kullanılması
• Aşırı ısıtma sonucu bakırın yanması
• Birleşim aralığının çok geniş olması

Sık Sorulan Sorular

Klima borusu lehiminde gümüşlü tel şart mı? Bakır-bakır bağlantıda şart değildir, fosforlu bakır tel yeterlidir; pirinç ve çelik bağlantılarda gümüşlü tel gerekir.

Gümüş oranı yüksek tel daha mı iyidir? Daha akıcıdır, daha esnektir ve darbe-titreşime daha dayanıklıdır; ancak daha pahalıdır.

Klima borusunu havya ile birleştirebilir miyim? Hayır. Soğutma sistemleri basınç ve titreşim altında çalışır; havya ile yapılan yumuşak lehim yeterli dayanımı sağlamaz.

Azot yoksa ne yapılır? Azotsuz lehim, oksit kalıntısı nedeniyle sistem arızalarına yol açabilir; profesyonel uygulamada azot kullanılması önerilir.

Lehim sonrası borunun rengi neden değişir? Isı etkisiyle yüzeyde oluşan oksittir; dış yüzey oksidi önemsizdir, boru içi oksit ise sorun yaratır.

İlgili Ürünler

• Bakır Kaynak Telleri
• Gümüş Kaynak Telleri
• Flux'lı Gümüş Kaynak Telleri
• Kaynak Dekapanları
• Kaynak Setleri
• Bakır Kaynak Teli Nerede ve Nasıl Kullanılır?

Hazırlayan: Kaynak Telleri (Demiriz Endüstri Malzemeleri, Ankara) · 0506 036 19 58